တစ်လုတ်စားဖူး သူ့ကျေးဇူး မသိတတ်သူမှာ သူယုတ်မာ

တစ်လုတ်စားဖူး သူ့ကျေးဇူး မသိတတ်သူမှာ သူယုတ်မာ

မြန်မာမှုနယ်ပယ်တွင် “တစ်လုတ်စားဖူး သူ့ကျေးဇူး” ဟူသော စကားပုံရှိသည်။ သူ့ထမင်းကို တစ်လုတ်မျှ စားဖူးလျှင်ပင် ထိုသူ၏ ကျေးဇူးမကင်းတော့သကဲ့သို့ အနည်းငယ်မျှပင်ဖြစ်စေ ကူညီမစခြင်းခံရဖူးလျှင်ပင် ထိုသူ၏ ကျေးဇူးမကင်း၊ ထိုသူကို ကျေးဇူးတုံ့ပြန်ခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းမင်း အသင်္ခယာစောယွမ်းကိုလုပ်ကြံရန် ငခင်ညိုဟူသော ကျွန်ဇာတ်ကြောင်းအား မြန်မာများသိရှိထားကြပြီးဖြစ်သည်။ မျက်မှောက်ကာလတွင် တစ်လုတ်စားဖူး သူ့ကျေးဇူးကို မသိတတ်သည့်အပြင် ကျေးဇူးကန်းသူအချို့ကို တွေ့လာရသည်။

လွန်ခဲ့သောကာလက အာဖရိကတိုက်အတွင်းမှ နိုင်ငံငယ်လေးတစ်နိုင်ငံ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ပြီး အစာရေစာ ရှားပါးပြတ်လပ်နေသည့်အချိန်၊ မြန်မာနိုင်ငံက လူသားချင်းစာနာထောက်ထားသောအားဖြင့် စားရေရိက္ခာဆန်ကို ဈေးနှုန်းအချိုသာဆုံးဖြင့် ရောင်းချကူညီခဲ့သည်ကို မထောက်ထားဘဲ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ယုတ်မာကောက်ကျစ်သည့်အကြံအစည်ဖြင့် ကိုယ်ကျိုးရှာသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသမှ နိုင်ငံငယ်လေးတစ်နိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးကို စွက်ဖက်နှောင့်ယှက်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ခွင့်လွှတ်သည်းခံကာ အာဆီယံဝင်ခွင့်ရရှိရေးကို ထောက်ခံပေးသည့် ကျေးဇူးကိုမထောက်ထားဘဲ ဆက်လက်နှောင့်ယှက်ခြင်းတို့သည် ကျေးဇူးမသိတတ်သည့် ယုတ်မာသောလုပ်ရပ် များသာဖြစ်သည်။

အာဖရိကတိုက် ကုန်းမကြီးပေါ်မှ အသေးငယ်ဆုံး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံသည် တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံက ပြုခဲ့ဖူးသောကျေးဇူးကို မထောက်ထားဘဲ ၎င်းနိုင်ငံ၏ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် အကျိုးစီးပွား ထိခိုက်ပျက်ပြားစေရန် နိုင်ငံတကာတရားရုံးတွင် မြန်မာနိုင်ငံအား မဟုတ်မမှန်လုပ်ကြံ တရားစွဲဆိုနေသည်ကို အားလုံးသိရှိကြပြီးဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှမှ တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံငယ်လေးသည် ၁-၇-၂၀၂၃ ရက်နေ့က ၎င်းတို့အစိုးရအဖွဲ့ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုသည့် အခမ်းအနားတွင် မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက မတရားအသင်းကြေညာထားသော အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ NUG ကိုဖိတ်ကြားပြီး သမ္မတက လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ခြင်းသည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ထိပါးစော်ကားခြင်းဖြစ်သည့်အပြင် နိုင်ငံတကာကျင့်ဝတ်ကို ဖောက်ဖျက်ခြင်းဖြစ်၍ အဆိုပါသံရုံးအား မြန်မာနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ (၅၈)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ကို တွေ့ဆုံ၍လည်းကောင်း၊ ၁၀-၇-၂၀၂၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးထံသို့ စာပို့၍လည်းကောင်း၊ ၁၈-၉-၂၀၂၅ ရက်နေ့ တွင် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံစဉ်ကလည်းကောင်း တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံသည် အခြားနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမပြုပါကြောင်းနှင့် အာဆီယံပဋိညာဉ်ပါ အခြေခံမူများကို အပြည့်အဝလေးစားလိုက်နာမည်ဖြစ်ပါကြောင်း အကြိမ်ကြိမ်ကတိကဝတ်ပြုခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းနိုင်ငံ၏ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် လျှောက်ထားမှုကို မြန်မာနိုင်ငံက ဆက်လက်ကန့်ကွက်ခြင်းမပြုတော့ဘဲ အာဆီယံတူညီဆန္ဒဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ ပြုလုပ်ပေးခဲ့ဖူးသောကျေးဇူးကို မထောက်ထားဘဲ ၁၄-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့က တီမောလက်စ်တေ သမ္မတသည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆန့်ကျင်နေသော ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ၍ ဒေသတွင်းတရားမျှတမှုနှင့် တာဝန်ခံမှုရှိရေးဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအား ကတိကဝတ်ပြုထားသည်ကို မျက်ကွယ်ပြု၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးကို စွက်ဖက်နှောင့်ယှက်ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ထိခိုက်စေရန်ဆောင်ရွက်နေသည့် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များနှင့် တီမောလက်စ်တေအစိုးရက တရားဝင်ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကိုလေးစားရန်နှင့် အခြားအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမှရှောင်ကြဉ်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ပဋိညာဉ်ပါအခြေခံမူများကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းချိုးဖောက်ခြင်းပင်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တီမောလက်စ် တေနိုင်ငံသံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကိုဆင့်ခေါ်ပြီး ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်းနှင့် ဖြေရှင်းပြန်ကြားပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနှင့် တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံငယ်လေး နှစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံက ပြုလုပ်ပေးခဲ့ဖူးသောကျေးဇူးကို မထောက်ထားဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏အကျိုးစီးပွားကို ထိပါးနှောင့်ယှက်ခြင်းသည် ယုတ်ညံ့သည့်လုပ်ရပ်များသာဖြစ်သည်။ အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် မြန်မာစကားပုံတွင်ပါရှိသည့်အတိုင်း နွားပိန်ကိုသနား၍ ထူထောင်ပေးလိုက်ရာထူထောင်ပေးသူကို ပြန်ဝှေ့သကဲ့သို့ အခက်အခဲဖြစ်နေသူကိုသနား၍ စောင့်ရှောက်ပေးရာ စောင့်ရှောက်သူကို ပြန်၍ဒုက္ခပေးသည့် “နွားပိန်ထူ လူဝှေ့” စကားပုံအတိုင်းဖြစ်ပါကြောင်း။ ။