ကူးစက်တတ်သောရောဂါကာကွယ်ရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်

ကူးစက်တတ်သောရောဂါကာကွယ်ရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်

လတ်တလောတွင် အများပြည်သူကြားသိနေကြသည့် ယခုလလယ်ပိုင်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၌ နီပါးရ်ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုအသစ်ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကာလကတ္တားမြို့အနီးရှိ ဘာရာဆတ်ဒေသတွင် အဆိုပါရောဂါပိုးအား ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်တွေ့ရှိခြင်းဖြစ်ပြီး အတည်ပြုလူနာ ငါးဦးရှိကြောင်းသတင်းနှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဆိုပါ ရောဂါပိုးကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုမရှိဘဲ ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းလုပ်ငန်းများကို ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

နီပါးရ်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် တိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါပိုးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်၌ မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတို့တွင် ဝက်နှင့်လူတို့၌ ကပ်အသွင်ကူးစက်ဖြစ်ပွားရာမှ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါရောဂါပိုးသည် အသီးစားသော လင်းနို့များတွင် အဓိကအားဖြင့်တွေ့ရှိရပြီး ရောဂါပိုးရှိသော လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီးနှင့် သွေးတို့ကိုထိတွေ့ခြင်း၊ လင်းနို့မှတစ်ဆင့် ရောဂါပိုးကပ်ငြိနေသော အစားအသောက်တို့ကို စားသုံးခြင်းမှတစ်ဆင့် ဝက်နှင့်လူကို ကူးစက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရောဂါပိုးရှိသောလူနှင့်ပတ်သက်သည်တို့ကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မိခြင်း၊ ရောဂါပိုးရှိသောဝက်နှင့်အစားအစာတို့ကို လူတို့စားသုံးမိခြင်းမှ ကူးစက်တတ်သည်။

ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပါက ၃ ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ အသက်ရှူကျပ်ခြင်းတို့ စတင်ခံစားရပြီး အချို့ရောဂါပိုးပြင်းထန်ပါက စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ မှိန်းခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ ဦးနှောက် အမြှေးရောင်လက္ခဏာများခံစားရပြီး အချို့တွင် လတ်တလောပြင်းထန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ရောဂါလျင်မြန်စွာ ပြင်းထန်လာပါက ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။ လတ်တလောတွင် အဆိုပါရောဂါပိုးနှင့်ပတ်သက်၍ ကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ကုသဆေးမရှိသေးဘဲ ကာကွယ်ဆေးစမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သိရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်က အဆိုပါရောဂါပိုး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံအဆင့်နှင့် ဒေသတွင်းဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အလယ်အလတ်အဆင့်၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ နည်းပါးသည့်အဆင့်အဖြစ် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

ယခုအိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် လတ်တလောကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုမှာ အဆိုပါဒေသတစ်ခုအတွင်း၌သာဖြစ်ပြီး ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သည့် အခြေအနေရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် လတ်တလောတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကူးစက်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေမရှိသဖြင့် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာမရှိပါ။ သို့သော် နီပါးရ်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး မူလလက်ခံကောင်ဖြစ်သော လင်းနို့မျိုးစိတ်များဒေသတွင်း၌ ကျက်စားခြင်းရှိသဖြင့် ကူးစက်မှုရှိပါက စောစီးစွာသိရှိ၍ အချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနများအနေဖြင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနက စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် လတ်တလော ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ခြင်း လက္ခဏာစုကို စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရသည်။

နိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကိုဗစ် - ၁၉ ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားစဉ်က ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ် ကုသရေးလုပ်ငန်းများကို အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများ များစွာရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေသတစ်ခုတွင်ဖြစ်ပွားနေသော နီပါးရ်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးနှင့်ပတ်သက်၍ အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ပူပန်ရန်မလိုသော်လည်း ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကဲ့သို့ပင် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများကို ဆောင်ရွက်ထားရမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါရောဂါလက္ခဏာမျိုး ခံစားရသည့်လူနာတွေ့ရှိပါက နီးစပ်ရာဆေးရုံသို့ လွှဲပြောင်းကုသမှုခံယူရန်၊ လူနာအိမ်ဝန်းကျင်တွင် လင်းနို့ရှိ/မရှိနှင့် ဝက်များအစုလိုက်နေမကောင်းခြင်း၊ သေဆုံးခြင်းရှိ/မရှိစစ်ဆေးပြီး တွေ့ရှိရပါက သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနသို့ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

လင်းနို့ကိုက်ထားသည့် အသီးများကိုမစားရန်၊ အုန်းရည်၊ ထန်းရည်တို့ကို အစိမ်းမသောက်ရန်၊ ကျိုချက်ပြီးမှသောက်ရန်၊ အစာမစားမီ လက်ကိုမကြာခဏ ဆေးကြောရန်၊ လူနာအသုံးအဆောင်နှင့် နေထိုင်ရာနေအိမ်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပိုးသတ်ရန်၊ သံသယလူနာတွေ့ရှိပါက လက်အိတ်၊ နှာခေါင်းစည်း၊ အကာအကွယ် ပစ္စည်းများဝတ်ဆင်ရန်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၊ ဆိပ်ကမ်းနှင့်နယ်စပ်အဝင်/အထွက်ဂိတ်များ၌ သံသယလူနာများအား စောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းလုပ်ငန်းများ တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန်စသည့် ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက အရှိန်အဟုန်မြှင့်ဆောင်ရွက်နေပါသဖြင့် ပြည်သူများကလည်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုမဖြစ်ဘဲ ကျန်းမာရေးသတိဖြင့် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြပါရန် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်အပ်ပါကြောင်း။ ။